Во 2024 и 2025 година, нуркачите забележале два такви настани во мексиканскиот дел од Тихиот Океан и во Калифорнискиот Залив. Снимките сугерираат дека оваа брутална тактика може да биде средство за добивање храна или само форма на игра, објавија истражувачите денес во списанието Frontiers in Ethology. Станува збор за стратегија на заедничко хранење на орките (*Orcinus orca*) што не беше позната досега, пишува CNN.
„Не можев да верувам што гледам“
„Го снимив првиот настан пред неколку години и не можев да верувам што гледам“, рече водечката авторка на студијата, Кетрин Ајрес, научник од непрофитната организација за заштита на морските води „Под брановите“. Ајрес беше првата што забележа како орките се фрлаат во својот плен со голема брзина.
Таа нормално ги проучува ајкулите и се заинтересирала за однесувањето на орките откако ги набљудувала како ловат ајкули во Калифорнискиот Залив. Таа ја снимила оваа средба на 29 јули 2024 година, додека работела како водич на морско сафари со групата „Латитуд Енкучерс“ во близина на брегот на Сан Хозе дел Каба, Мексико.
„Однесувањето на судир не ми беше сосема ново бидејќи претходно видов сличен координиран напад за време на лов на китови“, изјави таа за CNN. Во последниве години, орките го привлекоа вниманието на медиумите и поради нивната поврзаност со удирање и потопување јахти во водите во близина на Шпанија и Португалија.
„Она што беше уникатно во овој случај беше исходот“, рече Ајрес. „Никогаш претходно не сум видела салпа да се распаѓа на безброј парчиња“. Нејзиното изненадување јасно се слуша на снимката, каде што таа повторува: „О, Боже!“
A group of orcas was captured on camera engaging in what scientists call "ram-to-fragment" behavior.
— ABC News (@ABC) July 23, 2026
One whale holds a large sunfish and lets go just before another rams it at high speed, pulverizing the fish into thousands of pieces.
In a new study, scientists say the behavior… pic.twitter.com/uNABrcGMXe
Ново снимено однесување
Друго видео, снимено минатиот септември од друг туроператор во Калифорнискиот Залив, ги прикажува орките како се држат, а потоа се удираат. И двата инцидента покажаа тимска работа: едната орка држеше остроопашеста салпа (*Masturus lanceolatus*) за опашката, додека другата пливаше кон неа со голема брзина. Неколку моменти пред судирот, орката што ја држеше рибата се пушти, а нејзиниот партнер удри во неа со огромна сила. Потоа младенчињата ги изедоа парчињата риба што пловеа, додека постарите орки ги исецкаа остатоците.
Остроопашестите салпи се меѓу најтешките риби во светот. Тие можат да тежат повеќе од 1.800 килограми и да пораснат до три метри во должина. Орките често ги координираат нападите во парови или групи кога ловат голем плен. Сепак, овој вид удирање со телото и последователното распарчување на рибата досега не е регистрирано. Моника Виланд Шилдс, директорка на Институтот за однесување на орките, која не беше вклучена во истражувањето, го нарече ова „неверојатно однесување“.
„Никогаш не сум слушнала да се случи нешто слично на ова, па според моите сознанија, ова е навистина ново однесување во евиденција“, напиша Шилдс во е-пошта до CNN.
Иако сите орки припаѓаат на истиот вид, нивната исхрана значително варира во зависност од живеалиштето. Пленот може да биде риба, фоки, белуга китови, нарвали, минке китови или морски свињи, а нивниот лов може да бара посебни тактики, што очигледно вклучува распарчување на пленот со моќни удари.
„Верувам дека како што подетално ги разгледуваме орките низ целиот свет, ќе продолжиме да откриваме нови начини на лов и исхрана, особено кај популациите кои се помалку проучени“, додаде Шилдс.
Хранење или само играње
Студијата сугерира дека удирањето и распарчувањето на салпите би можело да им помогне на младенчињата полесно да дојдат до храна. Покрај тоа, заедничкото работење и споделувањето оброци ги зајакнува социјалните врски меѓу орките. Салпата што се распаѓа на многу парчиња е секако полесна за споделување, што е друго можно објаснување.
Но, познати се и орките по тоа што си играат со својата храна. Шилдс рече дека некои орки во Пјуџет Саунд во државата Вашингтон носеле мртов лосос како капи, додека други префрлале црева од фоки преку перките или наизменично фрлале кожи од морски лав едни на други.
„Видовме и интеракции со многу други предмети, вклучувајќи алги, пловечки дрва и саксии од ракови“, рече таа. „Во многу од тие случаи, се чини дека нема функционална причина за однесувањето освен чиста игра.“
Дали го прават тоа за забава?
Затоа, можно е орките да се удираат во салпите чисто за забава. Ајрес забележала голема рана на телото на рибата пред ударот, што сугерира дека орките веќе се хранеле со неа пред да ја распарчат. „Тие веќе ги изеле внатрешните органи на главата, кои се најхранливо богатите делови од пленот“, објасни Ајрес за CNN. „Ова сугерира дека распарчувањето на рибата можеби немало директна цел за хранење, туку можеби било чисто за забава.“
Рамната структура на телото на салпата е невообичаена за голема риба, а тоа би можело да ги направи посклони кон распаѓање по силен удар отколку другите видови, додаде Ајрес. „Нивните тела се странично сплескани“, објасни таа. „Откако ќе се отстранат внатрешните органи, преостанатите ткива можат полесно да пукнат под силен удар.“ Сепак, таа предупреди дека ова е само хипотеза засега.
„Не сме виделе ваков вид на уништување на плен кај други видови китови убијци“, рече таа, „па затоа е тешко да се знае дали станува збор за нешто уникатно за анатомијата на овој вид или за специфично однесување на орките што се снимаат“.
